Afyon Kocatepe Üniversitesinden Doç. Dr. Ali Vahap Korkmaz ve Dr. Öğr. Üyesi Murat Sert’in de aralarında yer aldığı araştırmacı ekibi; yapı sektöründe yaygın olarak kullanılan doğal traverten taşlarının ve tuz kristalleşmesiyle modifiye edilen türlerinin gama ışınlarına karşı koruyuculuk (radyasyon zırhlama) performansını inceledi. Çalışma, çevreye ve insan sağlığına zararlı geleneksel kurşun bazlı zırhlara alternatif olarak doğal yapı taşlarının sürdürülebilir bir kalkan görevi görebileceğini bilimsel verilerle ortaya koydu.
Araştırmada; Afyonkarahisar gümüş, Kütahya kırmızı, Antalya noche ve Karaman sarı travertenleri kullanılarak laboratuvar ortamında sodyum sülfat, magnezyum sülfat, sodyum klorür ve potasyum klorür tuz çözeltileriyle yaşlandırma ve modifikasyon süreçleri uygulandı. Farklı enerji seviyelerinde gerçekleştirilen deneysel ölçümler ve teorik simülasyonlar sonucunda; travertenlerin mermer, granit, bazalt ve kireç taşı gibi geleneksel yapı taşlarıyla yarışabilecek düzeyde gama ışını soğurma kapasitesine sahip olduğu belirlendi.
Elde edilen bulgular, özellikle Kütahya kırmızı traverteninin tuzla işlenmiş modellerinde en yüksek radyasyon tutma katsayılarına ulaşıldığını ve standart betona kıyasla yüzde 28 oranında daha ince bir kalınlıkla aynı koruyuculuğu sağlayabildiğini gösterdi. Çalışma; nükleer tıp merkezleri, tanı laboratuvarları ve düşük dozlu radyasyon alanlarında iç mekân kaplaması ve yardımcı zırh malzemesi olarak kullanılabilecek çevre dostu, düşük karbon ayak izine sahip ve ekonomik bir doğal taş alternatifi sunuyor.
DOI: 10.1016/j.conbuildmat.2026.145909